Menu Menu AnasayfaAnasayfa AraAra RastgeleRastgele Icerik Ekleİçerik Ekle VideolarVideolar GalerilerGaleriler ListelerListeler HaberlerHaberler BlogBlog Ozel IcerikÖzel İçerikler Editorun SecimiEditörün Seçimi
Sanat Yaşam Bilim Nostalji Sinema Seyahat Tasarım Spor Ekonomi Oyun Araba Moda Müzik Reklam Komik Teknoloji Röportaj Yemek KanallarTüm Kategoriler
HakkindaHakkında Iletisimİletişim TakipTakip Et BasvuruEditörlük Başvurusu GizlilikGizlilik Sözleşmesi PatreonPatreon'da Destekle
Hesabım Var Yeni Üye Kaydı
RastgeleRastgele AraAra
TakipTakip Et TakipTakip Et Instagram Pinterest YouTube LinkedIn RSS Beslemesi Google News Bundle Feedly
Ekleİçerik Ekle

ABD’nin bugünkü düzeninin sorumlusu olan, zamanının çok tartışılan teorisi: “Kırık Camlar”

Kırık camlar (veya pencereler) teorisi ABD'li suç psikologu Philip Zimbardo'nun 1969 yılında...
ABD’nin bugünkü düzeninin sorumlusu olan, zamanının çok tartışılan teorisi: “Kırık Camlar”
Kırık camlar (veya pencereler) teorisi ABD'li suç psikologu Philip Zimbardo'nun 1969 yılında...

ABD’nin bugünkü düzeninin sorumlusu olan, zamanının çok tartışılan teorisi: “Kırık Camlar”

Kırık camlar (veya pencereler) teorisi ABD’li suç psikologu Philip Zimbardo‘nun 1969 yılında yapmış olduğu bir deneyden esinlenerek elde edilmiş olan, kentsel bozukluk üzerine anti-sosyal davranışlar ve diğer suçlardaki vandalizm davranışları/belirtileri ve normları işaret eden kriminolojik bir teoridir. Teori, düzen halindeki kamuya açık kentsel ortamlarda düzenin sürdürülmesi, daha ciddi suçların ve vandalizmin oluşmasını önlemek amacıyla izlenmesi anlamına gelir. Amaç; düzende bozulan küçük şeylerin tekrar düzenli olacak şekilde değiştirilerek, düzenin sağlanmaya devam edilmesidir.

Broken_Window_theory_by_enjeru

Teori olarak 1982 yılında sosyal bilimciler James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından makale olarak sunulmuştur. Sunulduğu günden bu yana sosyal bilimler ve kamusal alanlarda uygulanması hakkında büyük tartışmalara neden olmuştur. Teori aynı zaman ceza politikalarındaki reformlar için bir motivasyon olarak da kullanılmıştır.

Kırık camlar teorisi birçok bilimsel çalışma ile destek alsa da aynı zamanda eleştiri konusu olmuştur.

Broken Windows Theory

Sosyal bilimciler James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından aylık olarak yayınlanan Atlantik derginin 1982 yılı Mart ayındaki sayısında yayınlanan Kırık camlar makalesinden bir bölüm teoriyi daha iyi açıklamaktadır;

Birkaç kırık penceresi olan bir bina düşünün. Camlar tamir edilmemişse vandallar birkaç cam daha kırmaya meyillidir. Sonunda bina boş ise tüm camları kırılabilir, gecekonduysa belki de yangın dahi çıkarabilirler. Ya da bir kaldırım düşünün. Burada bazı çöpler birikir. Yakın zamanda bu çöpler daha fazla birikir. Sonunda buradaki restoranlar, hatta paket servis yapan insanlar bile çöpleri araba ile poşetler halinde getirerek buraya atarlar.

Wilson ve Kelling’ten önce teori Stanford’lu psikolog Philip Zimbardo tarafından 1969 yılında bir test olarak düzenlenmiştir. Zimbardo plakası bulunmayan iki otomobili Bronx ve Kaliforniya Palo Alto‘da bulunan mahallelere bıraktı. Bronx’taki araba, “terk edildikten” birkaç dakika sonra “barbarlar” tarafından saldırıya uğradı. Bir baba, anne ve genç yaştaki oğlundan oluşan aile tarafından öncelikle aracın radyatör ve aküsü çalındı. Bu durum Zibmardo tarafından kaydedildi.

blighted-city-street-with-graffiti

24 saat içerisinde ise araç artık değerini kaybetmiş ve elden çıkmış bir hale gelmişti. Daha sonra aracın pencereleri parçalandı ve döşemeleri yırtıldı. Bu halde araç bir çocuk oyun alanı gibi kullanılıyordu. Bu süre içerisinde yaklaşık bir haftadan daha uzun süredir Palo Alto’da bulunan araca kimse tarafından dokunulmamıştı.

Daha sonra Zimbardo aracın yanına bir balyoz ile giderek kasıtlı bir şekilde araca balyoz ile vurdu ve çökertti. Kısa bir süre sonra bu parçalama işlemine diğer insanlarda katıldılar. Zimbardo her iki durumda da zarar veren barbarların çoğunluğunun, öncelikle düzgün ve saygın görünümlü beyazlar olduğunu kaydetti. Elbette toplumda, Bronx gibi bir mahallede terk edilmiş bir haldeki mülkiyetin daha hızlı sürede parçalanacağı veya çalınacağı inancı yaygındır.

broken-car-vehicle-vintage

Karşılıklı nezaket ve saygı yükümlülüklerinin daha fazla bulunduğu yerlere ise terk edilmiş haldeki bir mülkiyetin -kimsenin umurunda olmayacağı – düşünülür. Ancak benzer olaylar herhangi bir uygar toplumda da oluşabilir.

Sabah’ta ve The Atlantic’te yayınlanan makalelerden edinilen bilgiler yer almaktadır.

Kaynağı Göster
WhatsApp Pinterest E-Posta

Gönderi ile ilişkili bazı tanımlar:

ABD — Amerika Birleşik Devletleri, elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan bir federal anayasal cumhuriyettir. Ülkenin çoğu, Kuzey Amerika'nın ortasında, Büyük Okyanus ve Atlas Okyanusu'nun arasında bulunmaktadır. Bu ülkenin vatandaşlarına Amerikalı veya Amerikan denir.Tüm ABD içerikleri →

Bilgi — Suje ile obje arasındaki ilişkiden doğan her türlü üründür. Felsefede; bilginin doğası, kökenleri ve boyutları ile ilgilenen dala epistemoloji adı verilir.Tüm Bilgi içerikleri →

İlginç — Kendisinde ilgilenilecek bir yön bulunan, ilgi çekici, ilgi çeken, ilgi uyandıran, dikkat çekici.Tüm İlginç içerikleri →

Psikoloji — Ruhbilimi, bireylerin zihin ve davranışlarını sistematik olarak inceleyen bilimdir. Organizmaların hem doğrudan gözlenen davranışları, hem de düşünme, zihinde canlandırma, hatırlama ve hayal etme gibi doğrudan gözlenemeyen karmaşık zihinsel süreçleri psikolojinin inceleme alanına girer. Tüm Psikoloji içerikleri →

Bunlar da ilginizi çekebilir:
Sonraki İlgili İçerik