Göster'i görüntülerken sorun yaşıyorsanız, tasarımı dağınıksa -ya da bu not bir şekilde karşınıza çıktıysa- Göster'de bir güncelleme olmuş demektir. Şu anda ön belleğinizdeki versiyonunu görüntülüyorsunuz. Sorunu çözmek ve bu notu gizlemek için kullandığınız tarayıcı veya uygulamanın "Sayfayı Yenile" butonuna bir defa basmanız yeterlidir.
rastgele ara içerik ekle

ABD’yi Bugünkü Düzene Sokan, Zamanının Çok Tartışılan Teorisi “Kırık Camlar”

Kırık camlar (veya pencereler) teorisi ABD'li suç psikologu Philip Zimbardo'nun 1969 yılında...
ABD’yi Bugünkü Düzene Sokan, Zamanının Çok Tartışılan Teorisi “Kırık Camlar”
Kırık camlar (veya pencereler) teorisi ABD'li suç psikologu Philip Zimbardo'nun 1969 yılında...

ABD’yi Bugünkü Düzene Sokan, Zamanının Çok Tartışılan Teorisi “Kırık Camlar”

Kırık camlar (veya pencereler) teorisi ABD’li suç psikologu Philip Zimbardo‘nun 1969 yılında yapmış olduğu bir deneyden esinlenerek elde edilmiş olan, kentsel bozukluk üzerine anti-sosyal davranışlar ve diğer suçlardaki vandalizm davranışları/belirtileri ve normları işaret eden kriminolojik bir teoridir. Teori, düzen halindeki kamuya açık kentsel ortamlarda düzenin sürdürülmesi, daha ciddi suçların ve vandalizmin oluşmasını önlemek amacıyla izlenmesi anlamına gelir. Amaç; düzende bozulan küçük şeylerin tekrar düzenli olacak şekilde değiştirilerek, düzenin sağlanmaya devam edilmesidir.

Broken_Window_theory_by_enjeru

Teori olarak 1982 yılında sosyal bilimciler James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından makale olarak sunulmuştur. Sunulduğu günden bu yana sosyal bilimler ve kamusal alanlarda uygulanması hakkında büyük tartışmalara neden olmuştur. Teori aynı zaman ceza politikalarındaki reformlar için bir motivasyon olarak da kullanılmıştır.

Kırık camlar teorisi birçok bilimsel çalışma ile destek alsa da aynı zamanda eleştiri konusu olmuştur.

Broken Windows Theory

Sosyal bilimciler James Q. Wilson ve George L. Kelling tarafından aylık olarak yayınlanan Atlantik derginin 1982 yılı Mart ayındaki sayısında yayınlanan Kırık camlar makalesinden bir bölüm teoriyi daha iyi açıklamaktadır;

Birkaç kırık penceresi olan bir bina düşünün. Camlar tamir edilmemişse vandallar birkaç cam daha kırmaya meyillidir. Sonunda bina boş ise tüm camları kırılabilir, gecekonduysa belki de yangın dahi çıkarabilirler. Ya da bir kaldırım düşünün. Burada bazı çöpler birikir. Yakın zamanda bu çöpler daha fazla birikir. Sonunda buradaki restoranlar, hatta paket servis yapan insanlar bile çöpleri araba ile poşetler halinde getirerek buraya atarlar.

Wilson ve Kelling’ten önce teori Stanford’lu psikolog Philip Zimbardo tarafından 1969 yılında bir test olarak düzenlenmiştir. Zimbardo plakası bulunmayan iki otomobili Bronx ve Kaliforniya Palo Alto‘da bulunan mahallelere bıraktı. Bronx’taki araba, “terk edildikten” birkaç dakika sonra “barbarlar” tarafından saldırıya uğradı. Bir baba, anne ve genç yaştaki oğlundan oluşan aile tarafından öncelikle aracın radyatör ve aküsü çalındı. Bu durum Zibmardo tarafından kaydedildi.

blighted-city-street-with-graffiti

24 saat içerisinde ise araç artık değerini kaybetmiş ve elden çıkmış bir hale gelmişti. Daha sonra aracın pencereleri parçalandı ve döşemeleri yırtıldı. Bu halde araç bir çocuk oyun alanı gibi kullanılıyordu. Bu süre içerisinde yaklaşık bir haftadan daha uzun süredir Palo Alto’da bulunan araca kimse tarafından dokunulmamıştı.

Daha sonra Zimbardo aracın yanına bir balyoz ile giderek kasıtlı bir şekilde araca balyoz ile vurdu ve çökertti. Kısa bir süre sonra bu parçalama işlemine diğer insanlarda katıldılar. Zimbardo her iki durumda da zarar veren barbarların çoğunluğunun, öncelikle düzgün ve saygın görünümlü beyazlar olduğunu kaydetti. Elbette toplumda, Bronx gibi bir mahallede terk edilmiş bir haldeki mülkiyetin daha hızlı sürede parçalanacağı veya çalınacağı inancı yaygındır.

broken-car-vehicle-vintage

Karşılıklı nezaket ve saygı yükümlülüklerinin daha fazla bulunduğu yerlere ise terk edilmiş haldeki bir mülkiyetin -kimsenin umurunda olmayacağı – düşünülür. Ancak benzer olaylar herhangi bir uygar toplumda da oluşabilir.

Sabah’ta ve The Atlantic’te yayınlanan makalelerden edinilen bilgiler yer almaktadır.

Kaynak tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1k_camlar_teorisi
Serkan Güneş Serkan Güneş (Editör) 1 sene önce
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Bebeklere Yoga Yaptıran Kadının Tepki Toplayan Videosu Bu kadın bebekleri böyle evirip çevirerek daha sağlıklı gelişeceklerini düşünüyor ve...
Rolls-Royce’un Önündeki Süsü Çalmaya Çalışırsanız Ne Olur? 2004'ten beri tüm Rolls-Royce marka arabaların fabrika çıkışlı her modelinde bu özellik...
James Bond Arabalarının 50 Yılına Özel: James Bond Usulü Araba-Denizaltı Tabi ki BBC'de yayınlanan TopGear'da oluyor bu. Sonlara doğru sızdırmasa daha da iyi...
Beyzbol Topunu 45 Bin Kilogramlık Yük ile Ezince Ortaya Çıkan Görüntü Beyzbol pek kültürümüzde yer etmemiş bir spor olsa da haberdar olmayan yok. Bu güzide sporun...
Şu anda birileri bunlara bakıyor:
Microsoft’un Öne Çıkan Yeni Teknolojisi Hololens Microsoft'un Windows 10 cihazları etkinliğinde kısaca söz ettiği heyecan yaratan yeni...
Assassin’s Creed Filmindeki Bir Dublörün Sete Türlü Akrobasiyle (Parkur) Yetişmesi Sevilen oyunun filmi 21 Aralık'ta sinemalarda ama filmin seti de film kadar heyecan verici. Bu...
Duyma Engelli 2 Aylık Bebeğin Annesini İlk Kez Duyması Doğumdan itibaren duyamayan bu tatlılık abidesi 7 aylık şeker bebek, ilk defa annesinin sesini...
Editörün Seçimi
Makyaj Kanallarına Tepki Olarak Doğan Danla Bilic’den Zeki-Komik Parodiler Şimdilik YouTube kanalında sadece 4 video bulunmasına rağmen 2-3 hafta gibi kısa bir sürede...
Seni görmek güzel.
Görmeye ve göstermeye değer çok şey olduğunu düşünüyoruz. Senin de topluluğumuzun parçası olmanı çok isteriz.
Son eklenen gönderiler: